Japonya’da Zayıf Yen Tartışması: Seçim Öncesi Mesajlar Piyasayı Geriyor
Özet:
Japonya Başbakanı Sanae Takaichi’nin seçim kampanyasında zayıf yenin ihracat için “fırsat” sunduğunu vurgulaması, mali disiplin ve kur istikrarı konusunda zaten hassas olan piyasalarda yeni endişelere yol açtı. Yatırımcılar, gevşek maliye politikalarının Japon tahvilleri ve yen üzerinde yeni bir satış dalgasını tetikleyebileceğinden kaygılı.
Başbakan Takaichi: “Zayıf Yen İhracat İçin Büyük Avantaj”
Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, 8 Şubat’ta yapılacak erken seçimler öncesinde yaptığı bir kampanya konuşmasında, zayıf yenin ihracatçı sektörler açısından önemli bir fırsat sunduğunu söyledi. Gıda ve otomotiv gibi sektörlerde, ABD tarifelerine rağmen zayıf yenin şirketler için tampon görevi gördüğünü belirten Takaichi, bunun ekonomiye ciddi katkı sağladığını savundu.
Ancak bu söylem, Japonya Maliye Bakanlığı’nın aşırı kur oynaklığına karşı müdahale seçeneğini masada tuttuğu yönündeki açıklamalarıyla çelişen bir ton olarak değerlendirildi.
Geri Adım Geldi: “Yen’in Yönü Konusunda Tercihim Yok”
Tepkilerin ardından sosyal medya hesabından açıklama yapan Takaichi, güçlü ya da zayıf yen konusunda bir tercih belirtmediğini söyledi. Hükümetin finansal piyasaları yakından izlediğini vurgulayan Takaichi, başbakan olarak döviz kuru yönü hakkında doğrudan yorum yapmaktan kaçınacağını ifade etti.
Takaichi, amacının zayıf yeni övmek değil, kur dalgalanmalarına dayanıklı bir ekonomik yapı oluşturmak olduğunu belirterek, yerli yatırımların artırılmasının önemine dikkat çekti.
Zayıf Yen Enflasyonu Besliyor, Merkez Bankası Baskı Altında
Yen, ABD doları karşısında son 18 ayın en düşük seviyelerine yakın seyrederken, bu durum Japonya’da ithalat maliyetleri üzerinden enflasyonu körüklüyor. Artan enflasyon, Japonya Merkez Bankası’nın (BOJ) faiz artırımı ihtimalini gündeme getirirken, piyasalarda belirsizlik yaratıyor.
Maliye Bakanı Satsuki Katayama, gerektiğinde yen’i desteklemek için adım atılacağını defalarca dile getirdi. Bu açıklamalar, piyasalarda olası bir döviz piyasası müdahalesi sinyali olarak algılanıyor.
Muhalefetten Tepki: “Zayıf Yen Haneleri Vuruyor”
Eski başbakan ve maliye bakanı Yoshihiko Noda ise zayıf yen politikasını sert sözlerle eleştirdi. Noda’ya göre aşırı değer kaybeden yen, ihracatçılardan çok hane halkını olumsuz etkiliyor.
“Kimse ev bütçesine bakarken aşırı zayıflayan bir yen karşısında mutlu olamaz,” diyen Noda, hükümetin sıradan vatandaşın yaşadığı mali baskıları göz ardı ettiğini savundu.
Tahvil ve Kur Piyasası Alarmda
Son haftalarda Japon devlet tahvillerinde sert satışlar yaşanırken, uzun vadeli tahvil getirileri rekor seviyelere yükseldi. Yen ise daha önce müdahaleye yol açan seviyelere yaklaşmıştı. Piyasalar, Japon ve ABD yetkililerinin bankalarla kur seviyeleri hakkında temas kurduğu yönündeki haberlerin ardından geçici bir rahatlama yaşadı.
Ancak yatırımcılar, Japonya’nın kamu borcunun milli gelirin iki katını aşması nedeniyle mali disiplin konusundaki her mesajı yakından izliyor.
“Truss Şoku” Uyarısı: Vergi İndirimi Endişesi
Eski üst düzey döviz yetkilisi Hiroshi Watanabe’ye göre, Japonya piyasaları hâlâ son derece kırılgan. Watanabe, seçim sürecinde iktidardaki Liberal Demokrat Parti’nin (LDP) oy kaybı endişesiyle yeni vergi indirimlerine yönelmesi halinde, tahvil ve yen piyasasında sert bir satış dalgası yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Watanabe, bu riskin İngiltere’de yaşanan “Truss şoku” benzeri bir güven krizine yol açabileceğini belirtti.
Yen İçin Kalıcı Toparlanma Zor
Uzmanlara göre Japonya’nın yapısal dış ticaret açığı, kamu maliyesine yönelik endişeler ve BOJ’un faiz patikasına ilişkin belirsizlikler, yenin kalıcı bir şekilde güçlenmesini zorlaştırıyor. Kısa vadede dolar/yen paritesinde 140’lı seviyeler görülebilse bile, güçlü bir değerlenme trendi beklenmiyor.
Küresel Riskler Japonya’yı Daha da Kırılgan Hale Getiriyor
Küresel piyasalarda artan riskten kaçış eğilimi, Japon varlıkları için ek bir baskı unsuru oluşturuyor. Jeopolitik gerilimlerin tırmanması, emtia piyasalarındaki sert hareketler ve küresel tahvil satışları, Japon tahvil-yen denkleminde olumsuz bir geri besleme döngüsü yaratma riski taşıyor.
Uzmanlar, yenin zayıflamasının kısa vadede ihracatçılara destek sağlasa da, uzun vadede enflasyon, hane halkı alım gücü ve finansal istikrar açısından ciddi maliyetler doğurabileceği uyarısında bulunuyor.
Atilla Yeşilada analizi
Değerli metallerde Cuma günü yaşanan sert düşüşün ardından, küresel yatırımcılar yeni haftaya oldukça gergin bir başlangıç yapıyor. Hafta sonu Çin’den gelen resmi imalat ve hizmet sektörü PMI verilerinin 50 eşik değerinin altında kalması, endüstriyel metallere yönelik talebin zayıfladığına işaret ediyor. Bu durum, endüstriyel metallerin de değerli metallerdeki satış dalgasına katılmasına neden olabilir.
Piyasalardaki risk algısı, Trump ve/veya Netanyahu’nun İran’a yönelik bir saldırı düzenleme olasılığının güçlenmesiyle daha da tırmanmış durumda. Bu senaryo, petrol fiyatlarını çok daha yukarı itebileceği gibi yatırımcıların odağını tamamen jeopolitik risklere sabitleyebilir.
Bu “risk-off” (riskten kaçış) ortamında, Japon devlet tahvillerinde (JGB) yaşanabilecek yeni bir satış dalgası, Japon Yeni’ni daha da aşağı çeken negatif bir geri besleme döngüsünü tetikleyebilir. Yen’deki bu değer kaybı, değerli metaller üzerindeki karamsarlığı derinleştirerek diğer riskli varlık sınıflarına da sirayet edebilir. Alternatif olarak, yüksek teknoloji devlerinden gelecek hayal kırıklığı yaratacak bir kâr raporu, “yapay zeka balonu” korkularını ateşleyebilir ve S&P 500 endeksinde genel bir düşüşü başlatabilir.
Analiz: Kritik Eşikler
-
Çin Faktörü: PMI verilerinin 50’nin altında kalması, küresel büyüme motorunun teklediğini teyit ediyor.
-
Yen Döngüsü: Japonya’daki tahvil satışı, küresel likiditeyi daraltan en tehlikeli “siyah kuğu” adayıdır.
-
Teknoloji Sınavı: Bu hafta gelecek olan bilançolar, piyasanın yapay zeka hikayesine inanmaya devam edip etmeyeceğini belirleyecek.
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
