Özet:
26 Aralık haftasına ilişkin para ve rezerv verileri, Türkiye ekonomisinde dengelenmenin kırılgan seyrini ortaya koydu. Swap hariç net rezervlerde 0,55 milyar dolarlık artış görülürken, bu iyileşmenin büyük ölçüde altın fiyatlarındaki yükselişten kaynaklandığı dikkat çekti. Altın etkisi hariç tutulduğunda swap hariç net rezervlerde yaklaşık 3,5 milyar dolarlık düşüş yaşandı. Aynı dönemde döviz mevduatlarında güçlü artış, yabancı yatırımcıların DİBS satışları ve KKM’de çözülmenin hızlanması öne çıktı.
Rezervlerde görünüm: Altın desteği olmasa tablo daha zayıf
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, 26 Aralık haftasında:
-
Brüt rezervler 192,3 milyar dolardan 193,9 milyar dolara yükseldi.
-
Net rezervler 80,4 milyar dolardan 80,1 milyar dolara geriledi.
-
Swap hariç net rezervler ise yaklaşık 0,55 milyar dolarlık artışla 67,2 milyar dolar seviyesine çıktı.
Ancak bu artışın yaklaşık 4 milyar dolarlık kısmı altın fiyatlarındaki yükselişten kaynaklandı. Altın etkisi hariç tutulduğunda swap hariç net rezervlerde yaklaşık 3,5 milyar dolarlık gerileme söz konusu.
Hatırlanacağı üzere swap hariç net rezervler:
-
Mart 2024 sonunda -65,5 milyar dolar ile dip seviyeyi görmüş,
-
14 Şubat 2025’te 71 milyar dolar ile zirve yapmıştı.
Yıl sonu bilançosu: Sert düşüş dikkat çekiyor
TCMB’nin Analitik Bilanço verilerine göre, 31 Aralık itibarıyla (haftanın ilk üç günü dahil):
-
Brüt rezervlerde 10,6 milyar dolar,
-
Net rezervlerde yaklaşık 4,9 milyar dolar,
-
Swap hariç net rezervlerde de yaklaşık 4,9 milyar dolar düşüş hesaplanıyor.
Bu dönemde altın fiyat etkisi negatif yönde yaklaşık 2,9 milyar dolar oldu. Altın etkisi dışarıda bırakıldığında swap hariç rezervlerde yaklaşık 2 milyar dolarlık gerçek bir gerileme dikkat çekiyor.
Döviz talebi güçlü: DTH’larda 2,5 milyar dolarlık artış
26 Aralık haftasında döviz talebi hız kesmedi:
-
Parite etkisinden arındırılmış verilere göre,
-
Bireysel DTH’larda 1,35 milyar dolar,
-
Kurumsal DTH’larda 1,15 milyar dolar artış görüldü.
-
-
Toplam artış yaklaşık 2,5 milyar dolar oldu.
2025 başından bu yana döviz mevduatlarındaki toplam artış 21,4 milyar dolara ulaştı. Bu tablo, TL’ye dönüşün sınırlı kaldığını ve tasarruf sahiplerinin dövizde kalma eğilimini sürdürdüğünü gösteriyor.
KKM’de çözülme sona yaklaşıyor
Kur Korumalı Mevduat (KKM) tarafında çözülme hızlandı:
-
Haftalık bazda 1,3 milyar TL (yaklaşık 30 milyon dolar) çıkış yaşandı.
-
KKM bakiyesi 7 milyar TL’nin altına geriledi.
Ağustos 2023’te zirve yapan KKM hesaplarından bugüne kadar toplam 3,4 trilyon TL (136,8 milyar dolar) çözülme gerçekleşti. Mevcut hız korunursa, KKM sisteminin önümüzdeki günlerde tamamen kapanması bekleniyor.
Mevduat yapısı: Dolarizasyon gerilese de yüksek
-
DTH + KKM’nin toplam mevduatlar içindeki payı %39 seviyesinde bulunuyor.
-
Bu oran, KKM’nin zirve yaptığı Ağustos 2023’te %68,4 ile tarihi yüksek seviyeye ulaşmıştı.
-
TL mevduatlar ise haftalık 438 milyar TL artışla yaklaşık 16,7 trilyon TL düzeyine çıktı.
Kredi cephesinde döviz kredileri öne çıkıyor
-
Yabancı para krediler, haftalık bazda 1 milyar dolar arttı.
-
Mart 2024 sonundan bu yana %47,8’lik artışla yaklaşık 65,7 milyar dolar büyüyen döviz kredileri, 200,3 milyar dolar seviyesine ulaştı.
Yıllıklandırılmış 13 haftalık ortalamalara göre:
-
Ticari kredi büyümesi %27,6’dan %27,9’a,
-
Tüketici kredileri ise %54,2’den %54,3’e yükseldi.
Yabancı yatırımcılar DİBS’te satışa geçti
26 Aralık haftasında yurtdışı yerleşikler:
-
236 milyon dolarlık DİBS satışı gerçekleştirdi.
-
Böylece DİBS stok değeri 17,9 milyar dolara geriledi.
Mart ortası–Nisan sonu döneminde DİBS’te 9,3 milyar dolarlık çıkış, Mayıs başından itibaren ise yaklaşık 8,8 milyar dolarlık giriş yaşanmıştı.
Aynı hafta:
-
Hisse senetlerinde 284 milyon dolarlık alım yapıldı ve stok değeri 33,6 milyar doları aştı.
-
Hazine eurobondlarında ise 36 milyon dolarlık alım gerçekleşti; stok değeri 82,7 milyar dolar oldu.
Fonlar ve dolarizasyon: Uzun vadede gerileme var
-
Para Piyasası Fonları (PPF) 26 Aralık haftasında 23 milyar TL artarak 1,49 trilyon TL’ye çıktı.
-
Serbest Şemsiye Fonlar altındaki PPF büyüklüğü 1,17 trilyon TL’nin üzerine yükseldi.
-
Tüm döviz fonlarının aktif büyüklüğü 500 milyon dolarlık artışla 78,8 milyar dolar oldu.
-
Bu rakam 2024 başında 25 milyar dolar, 2025 başında ise yaklaşık 50 milyar dolardı.
-
Yatırım fonları dahil hesaplanan dolarizasyon oranı %41,8 ile değişmedi. Bu oran, 2023 ortasında %70’e kadar yükselmişti.
Genel tablo ne söylüyor?
Rezervlerdeki sınırlı iyileşme büyük ölçüde altın fiyatlarına bağlı kalırken, döviz talebinin güçlü seyri, yabancıların DİBS satışları ve KKM’den çıkışın son aşamaya gelmesi, para politikasının önündeki kırılganlıkları ortaya koyuyor. 2026’ya girerken TCMB’nin rezerv birikimi ve dolarizasyonla mücadelesi, piyasaların en yakından izleyeceği başlık olmaya devam edecek.
Kaynak: TCMB, piyasa hesaplamaları, Gedik Yatırım
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
